Witamina C

Witamina C

Aktualizacja 26 kwietnia 2022

Witamina C to makroelement, który pomaga nie tylko szybciej wyjść z przeziębienia czy grypy, ale też pomaga złagodzić przebieg nowotworów lub reumatoidalnego zapalenia stawów. Dzienna dawka witaminy C dla osoby dorosłej wynosi 90 mg, a według innych źródeł 1000 – 2000 mg. Witaminę C ciężko jej przedawkować, a jeżeli do tego dojdzie to nie jest to zagrożeniem dla życia. Może do tego jednak doprowadzić choroba zwana hemochromatozą. Dlaczego w przypadku tej choroby należy nie spożywać zbyt wiele witaminy C? Na te i inne pytania odpowiadamy w niniejszym artykule. Zachęcamy do zapoznania się z jego treścią.

Hemochromatoza a witamina C

Hemochromatoza jest niebezpieczna przede wszystkim z tego względu, iż pierwsze objawy tej choroby są bardzo niespecyficzne i nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że jest chory. W hemochromatozie najgroźniejsze może się okazać spożywanie witaminy C w dawkach większych niż fizjologiczne. Dla osób chorych na hemochromatozę najniebezpieczniejsze może być spożycie witaminy C w dawce większej niż 1 g na dobę, czyli to jest już 1/4 łyżeczki, zatem bardzo niewielka ilość. Niewiele osób wie o hemochromatozie, a warto wiedzieć o tej chorobie. 

Hemochromatoza jest zaliczana do jednych z najczęstszych chorób genetycznych u Europejczyków, a zapada na nią około 5-20% społeczeństwa. Hemochromatoza może mieć równy przebieg i może doprowadzić do innych wielu poważnych schorzeń, takich jak marskość wątroby, cukrzyca, choroby serca, zapalenie stawów i zaburzenia płodności. Do poważnych schorzeń w przypadku hemochromatozy dochodzi najczęściej wtedy, kiedy jest nieleczona. Do objawów hemochromatozy zaliczamy zmęczenie, ból brzucha czy osłabienie. Dlatego może dojść do sytuacji, kiedy to dużo osób przyjmuje witaminę C, aby zniwelować objawy zmęczenia. Prowadzi to w rezultacie do gromadzenia przez organizm większych ilości toksycznego żelaza.

Hemochromatoza to problem dotyczący głównie nadmiaru żelaza. U chorych żelazo gromadzi się początkowo w wątrobie, mogąc doprowadzić do jej marskości i uszkodzić także inne narządy, takie jak serce, trzustkę, jelita, stawy, przysadkę mózgową czy narządy płciowe. Marskość wątroby to poważna choroba, która często przyczynia się do rozwoju raka wątrobo-komórkowego, który często prowadzi do śmierci w przypadku późnego rozpoznania. 

Witamina C a żelazo

Witamina C zwiększa przyswajalność żelaza – ułatwia jego wchłanianie. Witamina C posiada zdolność do uwalniania żelaza z białka, który jest odpowiedzialny za gromadzenie żelaza. Jest on zwany ferrytyną. Następnie witamina C łączy żelazo z transferyną, czyli białkiem, które odpowiada za przedostawanie się żelaza z krwi do narządów. W sytuacji, w której narządy gromadzą żelazo w zbyt dużej ilości, może dojść do rozwoju niebezpiecznych schorzeń. Nadmiar żelaza jest niebezpieczny przede wszystkim z tego względu, iż żelazo hemowe jest bardzo reaktywne i gdy jest go zbyt dużo, dochodzi do rozwoju wolnych rodników hydroksylowych. Wolne rodniki są cząsteczkami uszkadzającymi zdrowe komórki. W związku z tym osoby cierpiące na hemochromatozę nie powinny spożywać zbyt dużych dawek witaminy C.

Witamina C zwiększa także stres oksydacyjny przez nadmiar żelaza. Stres oksydacyjny prowadzi do niszczenia zdrowych komórek. Zbyt duże dawki witaminy C u osób cierpiących na hemochromatozę powodują często zaburzenia pracy serca jak i wiele innych poważnych schorzeń. Chcąc wykonać badania biochemiczne określające poziom gromadzonego żelaza w organizmie nie powinny spożywać dodatkowego żelaza ani witaminy C w celu uzyskania o wiele lepszych wyników.

Przeciążenie żelazem a produkty z witaminą C

Witamina COsoby ze skłonnością genetyczną do przeciążenia żelazem nie powinny przyjmować witaminy C w dawkach przekraczających 200 mg na dobę, a także spożywać produktów, które są bogate w żelazo jednocześnie z produktami bogatymi w witaminę C. Hemochromatoza przez to, że daje niespecyficzne objawy, jest trudna do wykrycia przez wielu lekarzy. Nie zawsze potrafią oni w porę rozpoznać tę chorobę i skierować pacjenta na odpowiednie badania. Wczesne rozpoznanie hemochromatozy pozwala skutecznie i trwale obniżyć poziom żelaza. W jaki sposób? Dokonuje się upustów krwi. Wbrew powszechnie panującym przekonaniom, poziomu żelaza nie można obniżyć zmianą diety i ograniczeniem spożywania witaminy C. Dlaczego? Ponieważ takie działania przeciwdziałają dostawaniu się kolejnych ilości żelaza do organizmu.

Zdiagnozowania hemochromatozy najłatwiej jest dokonać poprzez wykonanie testu genetycznego na obecność zmian w genie HFE. Takie badania pozwala wykluczyć lub potwierdzić genetyczną zdolność do zachorowania. Nie jest to skomplikowane badanie, ponieważ polega na pobraniu próbki śliny z wewnątrz policzka. Jest to możliwe do zrobienia zarówno samodzielnie w domu używając specjalnego zestawu pobraniowego od kuriera, jak i w specjalnej placówce. Wynik takiego badania jest informacją na całe życie i pozwala mieć świadomość tej choroby i umożliwia szybkie wyleczenie. Hemochromatoza jest dziedziczna.